Een discussie over speekseltesten lijkt op het eerste gezicht technisch. Hoeveel testen liggen er nog in de kast? Hoeveel analyses zijn beschikbaar? Wanneer moet er worden overgeschakeld op een bloedtest? Maar wie het debat in de gemeenteraad ernstig neemt, weet dat de echte vraag veel dieper gaat. Drugs aan het stuur zijn geen geïsoleerd verkeersprobleem, maar een symptoom van een drugproblematiek die steeds zichtbaarder wordt in onze stad, ons dorp en onze wijken. Tijdens de gemeenteraad meldde burgemeester Rik Verwaest (N-VA) dat de Lierse politie voorlopig nog over voldoende testmateriaal beschikt: 87 speekseltesten, 30 speekselanalyses en 12 bloedtesten. Ook de cijfers van de voorbije jaren werden meegedeeld. In 2024 waren er 43 positieve vaststellingen op 64 opgelegde testen, in 2025 29 op 54 en in 2026 voorlopig 9 pv’s. Dat zijn geen cijfers om achteloos naast zich neer te leggen. Achter elk positief resultaat zit immers een bestuurder die onder invloed de baan op ging, met alle risico’s van dien voor fietsers, voetgangers, gezinnen en andere weggebruikers.
Meer dan een voorraadprobleem
Voor Jan Mortelmans is het debat over speekseltesten dan ook meer dan een vraag over logistiek. Het gaat niet alleen over het aantal beschikbare testen. “De vraag is niet alleen of er genoeg speekseltesten zijn. De echte vraag is hoe het zover is kunnen komen dat drugs zo diep in onze samenleving zijn binnengedrongen,” aldus Mortelmans. Die vaststelling verdient meer dan een geruststellend antwoord dat er voorlopig nog voldoende materiaal beschikbaar is. Natuurlijk moet onze politie kunnen beschikken over het nodige testmateriaal. Uiteraard moet wie onder invloed rijdt, uit het verkeer worden gehaald. Maar een overheid die zich beperkt tot het tellen van speekseltesten, mist de kern van het probleem. Drugsbestrijding begint niet pas wanneer iemand achter het stuur kruipt. Ze begint op straat, aan de schoolpoort, in de wijken en op plaatsen waar dealers zich onaantastbaar wanen.
Van klaslokaal tot bushalte
Jan Mortelmans wees in dat verband op jongeren onder invloed in het verkeer, op de Pano-reportage over cannabisvapes in scholen en op de zichtbare straathandel in Lier. Dat zijn geen losstaande verhalen. Ze tonen eenzelfde patroon: drugs verplaatsen zich van de marge naar het dagelijkse leven. Wat vroeger achter gesloten deuren gebeurde, duikt vandaag op in de buurt van scholen, op publieke plaatsen en zelfs in het verkeer. “Als gewone Lierenaars drugdeals zien aan het station, in de Antwerpsestraat of aan de bushalte op de Grote Markt, dan moet de overheid dat zeker zien. De camera’s hangen er,” aldus Mortelmans. Precies daar wringt het schoentje. Lier beschikt over instrumenten, maar instrumenten zijn waardeloos wanneer ze niet scherp genoeg worden ingezet. Camera’s mogen geen decorstukken zijn. Ze moeten worden bemand op risicomomenten, gericht worden gebruikt en leiden tot effectieve tussenkomsten.
Meer middelen, meer manschappen, meer druk
Vlaams Belang vraagt daarom een duidelijke versnelling in de strijd tegen drugs. Onze lokale politie moet over de nodige middelen en manschappen beschikken om niet alleen te reageren, maar ook preventief en zichtbaar aanwezig te zijn. Het ILR-team moet versterkt worden. Risicoplaatsen moeten systematisch in beeld worden gebracht. En dealers en overlastplegers moeten voelen dat Lier geen vrijplaats is. Daarom pleit Vlaams Belang ook voor een echte VIP-politie: very irritating police. Dat betekent niet dat gewone burgers worden lastiggevallen. Het betekent wel dat dealers, ronselaars en overlastplegers voortdurend hinder moeten ondervinden van politieaanwezigheid, controles en opvolging. Wie onze jongeren vergiftigt, wie onze straten onveiliger maakt en wie de leefbaarheid van wijken aantast, mag niet de indruk krijgen dat de overheid vooral kijkt, registreert en afwacht.
Geen excuses meer
Het stadsbestuur mag zich in dit dossier niet verschuilen achter procedures, bevoegdheden of geruststellende formuleringen. Drugsbestrijding kost geld, maar nietsdoen kost veel meer: onveilig verkeer, verslaafde jongeren, criminaliteit, verloedering en angst op straat. Lierenaars en Hooiktenaars hebben recht op een stad en een dorp waar gezinnen zich veilig voelen, waar jongeren beschermd worden en waar dealers niet de toon zetten. De discussie over speekseltesten heeft één zaak duidelijk gemaakt: Lier mag niet wachten tot het misloopt. Wie pas handelt wanneer de schade zichtbaar is, is te laat. Drugs zijn als onkruid tussen de kasseien van de Pallieterstad: laat men het woekeren, dan duwt het uiteindelijk alles uit elkaar. Daarom moet het beleid dringend scherper, zichtbaarder en kordater worden. Voor Vlaams Belang is dat geen detail, maar een absolute prioriteit.